Archiwum · Dokument · doc-fsm-2026-regulamin
Regulamin Konkursu Grantowego FSM 2026
Oficjalny regulamin uczestnictwa w konkursie grantowym na rzecz społeczeństwa białoruskiego, wydany przez Fundację Solidarności Międzynarodowej 26 marca 2026 roku. 22 strony, 29 rozdziałów, 9 załączników.
Regulamin to podstawowy dokument normatywny konkursu. Określa cele, priorytety, krąg uczestników, kwoty grantów, harmonogram, format składania wniosków, kryteria oceny, podstawy wykluczenia oraz zobowiązania beneficjentów. Konkurs jest finansowany ze środków programu „Wsparcie Demokracji 2026" w ramach polskiej współpracy rozwojowej MSZ RP.
Budżet ogólny — 7 480 000 zł. Wysokość pojedynczego grantu — od 500 000 do 1 000 000 zł. Okres realizacji projektów — od 1 stycznia do 15 listopada 2026 roku. Wnioski przyjmowano do 17 kwietnia 2026 roku, wyniki mają zostać opublikowane do 29 maja 2026 roku.
### Struktura dokumentu
Regulamin obejmuje 29 rozdziałów oraz 9 załączników (w tym wzory deklaracji wnioskodawcy, budżetu, tabel wskaźników, procedury odwoławczej oraz wzór umowy grantowej). Poniżej — kluczowe pozycje istotne dla zrozumienia mechaniki konkursu i porównania z latami poprzednimi.
### Trzy priorytety (rozdział 2)
**Priorytet I — ochrona praw człowieka i podstawowych wolności.** Dokumentowanie zbrodni reżimu dla ONZ, reprezentacja obywateli Białorusi w sądach, rozwój środowisk prodemokratycznych i obrońców praw człowieka, wsparcie grup wrażliwych (kobiety, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, mniejszości etniczne), działania adwokacyjne w Polsce i na arenie międzynarodowej, strategiczne działania prawne mające na celu pociągnięcie władz Białorusi do odpowiedzialności.
**Priorytet II — pomoc osobom represjonowanym z przyczyn politycznych.** Pomoc finansowa, materialna, prawna i psychologiczna dla represjonowanych i więźniów politycznych w Polsce i poza jej granicami, wsparcie ich rodzin, doradztwo zawodowe, legalizacja pobytu. Budowanie sieci współpracy między organizacjami. Wzmocnienie NGO pracujących z represjonowanymi.
**Priorytet III — dostęp społeczeństwa białoruskiego do rzetelnych informacji.** Demaskowanie propagandy i dziennikarstwo śledcze, finansowanie redakcji, szkolenie i modernizacja redakcji (w tym zakup sprzętu i oprogramowania), cyberbezpieczeństwo redakcji i dziennikarzy, wsparcie psychologiczne dziennikarzy.
### Kto może uczestniczyć (rozdział 6)
Polskie organizacje pozarządowe zarejestrowane w Polsce i działające zgodnie z ustawą „O działalności pożytku publicznego i o wolontariacie". Również — organizacje religijne, stowarzyszenia samorządowe, spółdzielnie socjalne i organizacje sportowe spełniające wymogi tej samej ustawy.
**Kluczowy wymóg punktu 6.3:** wnioskodawca musi udowodnić, że w latach 2020–2025 zrealizował i rozliczył projekty na tematykę białoruską na łączną kwotę ≥ 500 000 zł, w tym co najmniej trzy projekty o wartości powyżej 125 000 zł każdy. Projekty niezamknięte w 2025 roku nie są uwzględniane. Faktycznie zamyka to konkurs w gronie znanych już beneficjentów FSM.
### Podstawy wykluczenia (rozdział 8)
Oprócz standardowych podstaw (partie polityczne, związki zawodowe, prawomocne wyroki skazujące za naruszenia finansowe, korupcję, pranie pieniędzy, terroryzm, handel ludźmi) regulamin 2026 zawiera:
- **8.2.11** — dyskryminacja i prześladowania, w tym molestowanie seksualne.
- **8.3** — Fundacja może wykluczyć organizację nawet bez prawomocnego wyroku, gdy istnieją „silne dowody" naruszenia powyższych zasad.
- **8.4** — wykluczenie organizacji lub ich kierownictwa objętego sankcjami międzynarodowymi, sankcjami UE lub sankcjami krajów darczyńców.
- **8.6** — wykluczenie organizacji, w których organach zarządczych, kontrolnych lub nadzorczych zasiadają członkowie Rady lub Zarządu FSM, pracownicy MSZ RP lub pracownicy FSM albo „osoby bliskie" tych osób (małżonkowie, krewni w linii prostej, krewni do drugiego stopnia linii bocznej, osoby pozostające w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli).
### Proces oceny (rozdziały 16–18)
Ocena formalna — następnie ocena merytoryczna przez dwóch niezależnych ekspertów. Przy rozbieżności ocen ≥ 30% możliwych punktów powoływany jest trzeci ekspert.
Ocena merytoryczna odbywa się według trzech kryteriów:
- **Adekwatność projektu** — maksymalnie 4 punkty. Wniosek z mniej niż 50% punktów w tej kategorii jest odsiewany.
- **Doświadczenie wnioskodawcy** — maksymalnie 2 punkty.
- **Efektywność projektu** — maksymalnie 4 punkty.
Maksymalna możliwa suma — 10 punktów. Wnioski z ogólną oceną poniżej 50% nie są rozpatrywane przez Komisję Oceniającą. Ostateczną decyzję podejmuje Zarząd Fundacji; decyzja Zarządu jest ostateczna i nie podlega odwołaniu.
### Publikacja wyników (punkt 18.5)
Fundacja publikuje dwie tabele — listę rankingową projektów, które przeszły ocenę merytoryczną, oraz listę odrzuconych na etapie formalnym. **Istotne:** „ze względów bezpieczeństwa" w listach tych nie podaje się pełnych danych wnioskodawców — wyłącznie numer wniosku, priorytet, wnioskowaną kwotę i liczbę punktów. Nazw organizacji-beneficjentów w publicznej tabeli wyników nie ma. (Dla porównania, w 2023 roku nazwy beneficjentów były publikowane w PDF na stronie FSM, który został później usunięty i dostępny jest tylko przez archiwum internetowe.)
Wzmianki
Organizacje