Listy rankingowe Konkursu Grantowego na rzecz społeczeństwa białoruskiego (FSM, 2025)¶
Wyniki konkursu grantowego FSM na kierunek białoruski w roku 2025. Drugi rok z rzędu stosowania regulaminu 18.5 (dawny 15.9.2) — przepisu o utajnianiu wnioskodawców „ze względów bezpieczeństwa". Spośród 33 wniosków 18 (54%) jest utajnionych. Widoczny budżet zwycięzców — 900 000 PLN dla 2 organizacji.
Dokument to oficjalne listy rankingowe wyników konkursu grantowego „Konkurs Grantowy na rzecz społeczeństwa białoruskiego" za rok 2025. Konkurs prowadzi Fundacja Solidarności Międzynarodowej (FSM) — polska fundacja państwowa działająca na zlecenie MSZ RP w ramach programu „Wsparcie Demokracji" i pakietu pomocowego „Solidarni z Białorusią". Dwie sekcje: ocenione merytorycznie (25 pozycji) oraz odrzucone formalnie (8 pozycji). Łącznie 33 unikalne numery wniosków (WD2025_001 — WD2025_033).
Pogłębienie trybu utajniania. W 2025 roku FSM stosuje postanowienie pkt 18.5 Regulaminu Konkursu Grantowego (strukturalny odpowiednik pkt 15.9.2 z redakcji 2024) wobec jeszcze większego udziału wniosków. W części widocznej pokazano 15 wniosków z 33 (45%), utajniono 18 (54%). Proporcja utajnienia wzrosła w porównaniu z 2024: wówczas było 56% widocznych / 44% utajnionych, teraz — 45% / 55%.
W sekcji ocenionych merytorycznie (sekcja 1): z 25 pozycji widocznych jest 10, utajnionych 15. To znaczy 60% merytorycznie ocenionych wniosków 2025 jest ukrytych przed opinią publiczną. Obejmuje to przede wszystkim wnioski z priorytetem I (prawa człowieka) oraz priorytetem łączonym I+III, I+II — czyli te, w których praca z konkretnymi osobami wewnątrz Białorusi albo bezpośredni kontakt z diasporą czyni ujawnienie nazwy wnioskodawcy potencjalnie niebezpiecznym.
Zwycięzcy finansowania (część widoczna, 2 z nieustalonej liczby). Tylko dwie organizacje w części widocznej przeszły próg i otrzymały finansowanie. Pozostałe z dodatnimi kwotami w sekcji 1 albo nie występują, albo są utajnione.
| Miejsce | Organizacja | Projekt | Priorytet | Punkty | Kwota |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Fundacja „KARTA '97" | Dostęp do niezależnych informacji o Białorusi w 2025 | II | 19 | 550 000 |
| 4 | Informacyjne Biuro Białoruś w Fokusie | Media Port Białoruś — strategiczne i bezpieczne rozwiązanie dla mediów na emigracji | II | 18,5 | 350 000 |
Widoczny budżet zwycięzców — 900 000 PLN dla 2 organizacji. To jedyne dwa wnioski, które w widocznej części dokumentu mają niezerową kwotę finansowania. Pozostałe widoczne wnioski mają kwotę 0 zł — czyli przeszły ocenę merytoryczną, ale nie otrzymały pieniędzy. Biorąc pod uwagę, że w części utajnionej znajduje się 15 wniosków, łącznego budżetu konkursu 2025 z otwartych danych nie da się obliczyć.
Ocenione merytorycznie, lecz niefinansowane (część widoczna, 8). Projekty te przeszły ocenę merytoryczną z punktacją, lecz finansowania nie otrzymały — albo z powodu braku środków, albo dlatego, że nie przeszły progu.
| Organizacja | Projekt | Priorytet | Punkty |
|---|---|---|---|
| Fundacja Edukacja dla Demokracji | Dialog w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego | III | 13,5 |
| Fundacja Wspierania Więźniów Politycznych „DissidentBy" | Bezpieczna przestrzeń solidarności — monitoring i resocjalizacja | I, II | 13 |
| Fundacja „Raboczy Ruch" + BIC Media | Śledztwo bez granic | II | 13 |
| Fundacja HumanDoc | Wzmocnienie i odporność społeczności białoruskiej w Polsce | III, I | 13 |
| Kolegium Europy Wschodniej | Wspieramy Białoruskie Przebudzenie'25 | II | 11 |
| Fundacja EMIC + Stowarzyszenie Rozkwit | Wzmocnienie diaspory białoruskiej w Kujawsko-Pomorskiem | III, I | 9,5 |
| Fundacja BYPOL | Wsparcie niezależnych mediów BYPOL | II | 4,5 |
Odrzuceni formalnie (część widoczna, 4 z 8). Wnioski te odrzucono przed oceną merytoryczną.
- STOWARZYSZENIE „BIAŁORUSKI MŁODZIEŻOWY HUB" — „Przestrzeń wolności"
- Fundacja NEXTA — wsparcie dziennikarzy, ochrona wolności słowa
- Fundacja United Transitional Cabinet — młodzież w działaniu, demokratyczna odporność
- 4 wnioski w odrzuceniach formalnych utajnione wg pkt 18.5
Znacząca obserwacja: Fundacja United Transitional Cabinet. Na liście odrzuceń formalnych 2025 figuruje Fundacja United Transitional Cabinet (Polska). To osoba prawna w Polsce o nazwie identycznej z angielskim określeniem Zjednoczonego Gabinetu Przejściowego Swiatłany Cichanouskiej / Pawła Łatuszki. Prawnie — odrębna polska fundacja. Powiązanie strukturalne wymaga ustalenia przez KRS, lecz bezpośrednie użycie nazwy „United Transitional Cabinet" w nazwie polskiej fundacji to fakt sam w sobie publicznie znaczący. Warto utworzyć osobną kartę dla tej organizacji (TODO).
BYPOL i drastyczny spadek punktacji. BYPOL — beneficjent 251 460 PLN w 2023 roku. W 2025 otrzymuje 4,5 punktu (próg odrzucenia, nie jest finansowany). Przez dwa lata: z 15,5 punktu w 2023 do 4,5 w 2025 — spadek o 71%. Odzwierciedla to albo realny spadek jakości wniosku, albo zmianę kryteriów oceny, albo zmianę merytorycznego stosunku komisji do tego wnioskodawcy. Ustalenia przyczyny bez dostępu do ocen merytorycznych nie sposób dokonać.
Drastyczny spadek dla Kolegium Europy Wschodniej. Kolegium było zwycięzcą konkursu w 2023 (19,5 pkt, 142 000 PLN) i 2024 (18 pkt, 230 000 PLN). W 2025 — 11 pkt, 0 zł. Spadek punktacji o 38% i utrata finansowania.
Wartość analityczna dokumentu.
-
Trend pogłębiania tajności. W 2020 roku konkurs w pełni otwarty. W 2023 — w pełni otwarty. W 2024 — utajnionych 44% wniosków. W 2025 — 55%. Trend liniowy.
-
Koncentracja finansowania. Widoczna suma obu zwycięzców — 900 000 PLN, koncentruje się w dwóch projektach medialnych (Karta '97 i Biuro Białoruś w Fokusie). To wzór powtarzający się od 2023 roku: media na emigrację — priorytet, praca operacyjna z diasporą i represjonowanymi — odrzucenia.
-
Brak BP w części widocznej. Podobnie jak w 2024 roku, Fundacja Białoruś Przyszłości w widocznej części list 2025 jest nieobecna. Z otwartych danych nie sposób ustalić, czy BP złożyła wniosek.
Ograniczenia danych. Dokument nie pozwala odpowiedzieć na kluczowe pytania: - Łączny budżet konkursu 2025 (18 z 33 pozycji z utajnionymi kwotami). - Pełna lista beneficjentów (beneficjenci w części utajnionej nieznani). - Merytoryczne uzasadnienie spadku punktacji u BYPOL i Kolegium. - Kto z członków komisji oceniającej uczestniczył w podejmowaniu decyzji.
- Fundacja „KARTA '97" · 550 000 PLN · dostęp do niezależnych informacji o Białorusi · II · 19
- Informacyjne Biuro Białoruś w Fokusie · 350 000 PLN · Media Port Białoruś · II · 18,5
- Fundacja Edukacja dla Demokracji · 13,5 · dialog w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego
- Fundacja DissidentBy · 13 · monitoring i resocjalizacja więźniów politycznych
- Fundacja „Raboczy Ruch" + BIC Media · 13 · śledztwo bez granic
- Fundacja HumanDoc · 13 · wzmocnienie społeczności białoruskiej
- Kolegium Europy Wschodniej · 11 · „Wspieramy Białoruskie Przebudzenie'25"
- Fundacja EMIC + Stowarzyszenie Rozkwit · 9,5 · diaspora w Kujawsko-Pomorskiem
- Fundacja BYPOL · 4,5 · wsparcie niezależnych mediów
- Stowarzyszenie „Białoruski Młodzieżowy Hub" · „Przestrzeń wolności"
- Fundacja NEXTA · wsparcie dziennikarzy, ochrona wolności słowa
- Fundacja United Transitional Cabinet · młodzież w działaniu, demokratyczna odporność
- 15 wniosków w sekcji ocenionych merytorycznie: WD2025_002, WD2025_003, WD2025_004, WD2025_006, WD2025_007, WD2025_008, WD2025_010, WD2025_011, WD2025_014, WD2025_015, WD2025_016, WD2025_021, WD2025_024, WD2025_027, WD2025_030, WD2025_033
- 4 wnioski w sekcji odrzuceń formalnych: WD2025_020, WD2025_023, WD2025_029, WD2025_032
- Łącznie: 15 wniosków z 33 (45%) widocznych, 18 (55%) utajnionych
- Fundacja Solidarności Międzynarodowej (FSM) · organizator konkursu, operator finansowania, podmiot publikujący wyniki
- Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP · zleceniodawca konkursu w ramach programu „Wsparcie Demokracji" i pakietu „Solidarni z Białorusią"